“Сталинград” киноны бодит түүх буюу Павловын байшин...

2015-05-07 00:00 Уншсан тоо: 1782
Үнэлгээ өгөх
(0 санал)

                   /Аугаа их эх орны дайны ялалтын 70 жилийн ойд/

     Дэлгэцнээ мэндлээд төдий л удаагүй байгаа “Сталинград” кино дэлхийн үзэгчдийн анхаарлыг зүй ёсоор татсан билээ. Тэгвэл уг киног дэлхийн дайны үеийн бодит үйл явдлаас сэдэвлэн бүтээжээ. Одоогийн Волгоград хотноо уг киноны үйл явдал өрнөсөн байшин өдгөө ч сүндэрлэн буй. Дайны үед Сталинградын “Лениний талбай” буюу хотын төвд байрлалтай уг байшинг эзлэхийн тулд немцүүд асар их хохирол амсчээ. Гэвч тулалдааны бүхий л цаг хугацааны турш тэд санасандаа хүрч чадаагүй юм. Хотын төв, түүний дээр эндээс хааш хаашаагаа км орчим газрыг хянах боломжтой, төмөр замын зангилаа орчим байрласан гээд уг орон сууцны стратегийн ач холбогдол туйлын өндөр байж. Германчууд анх Сталинград руу довтлохдоо бөмбөгдөлт, хүнд их бууны галын бэлтгэлийг хэтрүүлэн хийснээс нуранги болсон хотод өөрөө явагч /танк, хуягт/ байлдааны техник хэрэгслийнхээ давуу талыг бүрэн алдсан нь их бууны хяналтын цэг хийхэд таатай боломж бүхий энэ байшинг нураахгүй байх хангалттай шалтгаан болсон биз ээ. Тулалдааны эхэн үед уг байшинг нацистууд эзлэн авсан байна. Энэ хүнд үед Сталинград дахь зөвлөлтийн цэргийн командлал дайрагч бүлгүүдийг зохион байгуулж, тулаанд оруулжээ. Ийм дайрагч бүлэг нь 20-30 туршлагатай, чадварлаг цэрэг, галаар шүршигч, бага оврын их буутай байв. Дайрагч бүлгийн дайчин нэг бүр автомат, винтов, гар буу, гранат, хутганаас гадна ирлэсэн хүрзээр зэвсэглэсэн байжээ. Хотын барилгуудын бүхий л орц гарцыг сайн мэддэг, үхлээс халирдаггүй дайрагч бүлгийн дайчид тулалдаанд орсон мөчөөсөө л Гитлерчүүдийн зүрхэнд шар ус хуруулж эхэлсэн байна. Германы цэргүүд дайрагч бүлгийнхэнтэй гардан тулалдаанд орохоос аль болох зайлсхийж, зугтаахыг илүүд үздэг байжээ. Үүний шалтгаан нь орос цэргүүдийн эр зориг, ур чадвар, мөн ирлэсэн байлдааны хүрзэнд байсан гэдэг. Дайрагч бүлгийн байлдагчид тулааны оготор хүрзийг тун ч чадамгай зэвсэг болгодог байв...

    Яг ийм хоёр дайрагч бүлэг хотын төвийн энэхүү орон сууцыг чөлөөлөх байлдааны даалгавар авсан байна. Цус урсгасан мөргөлдөөний эцэст уг хоёр бүлгийн нэг, түрүүч Я.Павловын удирдсан дайчид байшинг буцаан авч чаджээ. Гэхдээ бүлэгт түрүүч өөрөө ороод ердөө гурван хүн үлдсэн байлаа. Байшинг оросууд авсан мөчөөс л германы тал булаан авахаар довтолж эхэлжээ. Гэсэн ч орц, гарцыг минажуулсан, байшингийн хонгил, хоолойг сайн мэддэгээ ашиглан Павловын бүлэг гурав хоног тэсэн тулалдаж чадсан байна. Хориглолтын гуравдахь өдөр ахлах дэслэгч Афанасьевийн бүлэг тэдэнд туслахаар иржээ. Ийнхүү дэлхийн дайны үеийн хамгийн гайхамшигт эр зоригийн дуулиудын нэг өрнөлөө авлаа. Байшинг хамгаалагчид олзны болоод өөрсдийн пулёмет, миномёт, танк эсэргүүцэх бага оврын их буутай байжээ. Харин довтлогчдод тухайн үеийн байлдааны бүх шилдэг зэвсэглэлээс гадна хангалттай хүн хүч байлаа. Хожмоо “Павлов”-ын байшин хэмээн алдаршсан уг орон сууц баатарлаг хамгаалалт, цуст тулалдааны гэрч болсон юм. Байрны давхар, жигүүр, өрөө нэг бүрийн төлөө цус асгарч байлаа. Германчууд байшин руу өдөрт хэд хэдэн удаа дайрч, хэсэгчлэн эзлээд тухайн шөнөдөө хамгаалагчдын хайр найргүй гардан тулалдаанаас халирч ухрахаас аргагүйд хүрч байжээ. Чухам энд зөвлөлтийн дайчид тулааны оготор хүрзний ид хавыг эцэст нь хүртэл гайхуулсан байна.

   

   Байшинг хамгаалагчид дайны өмнө хотын элитүүд амьдарч байсан уг газраас пянзнууд, пянз тоглуулагч олсон ч синфони бүхий нэг пянзнаас бусад нь бүгд эвдэрчихсэн байлаа. Тиймээс тулаан болоогүй үед өдөр шөнийн ялгаагүй “Павлов”-ын байшингаас синфони эгшиглэж, германчуудын эгдүүцлийг дэвэргэж байсан гэдэг. Фашистын цэрэг, дарга нар “чөтгөрийн байшин” гэж хэмээн нэрлэсэн уг сууц фельдмаршал Ф.Паулюсын /Зөвлөлтийн талд бууж өгөхөөсөө өмнөхөн фельдмаршал болсон/ стратегийн газрын зураг дээр “Цайз” гэж тэмдэглэгдэх хувьтай байжээ. Эх орноо гэх сэтгэл, эр зориг ямархан суу алдрыг бүтээж болдогийг Павлов болон Афанасьевийн удирдсан 30 дайчин чухамхүү үлгэрлэн үзүүлсэн юм. Тэд хоёр сарын турш дайсны цөхөршгүй довтолгооныг няцаасан билээ. Павловын бүлгийн 3 хүн байшинд нэвтэрснээс хоёр сарын дараа Зөвлөлтийн арми германы хүчийг задлан цохих “Уран”, залгуулаад бүслэн устгах “Цагираг” ажиллагаагаа эхлүүлж, сөрөг давшилтад орсноор энэ байшин төдийгүй хотын төв бүхэлдээ чөлөөлөгдсөн түүхтэй. Байшинг хамгаалагчдаас түрүүч Павлов, ахлах дэслэгч Афанасьев нарын цөөнгүй дайчид амьд үлдэж, аугаа их эх орны дайныг туулан гарчээ. Энэ л “Сталинград” киноны төгсгөлөөс зөрдөг ажгуу. Тэдний суу алдар өдгөө ч орос орны өргөн уудам нутаг даяар түгэн тархаж, мөнхрөн дуурссаар байнам...

7 сэтгэгдэл

  • GeorgeWathy 2017-08-19 16:53 Бичсэн: GeorgeWathy

    buy levitra pills
    levitra online
    buy levitra online usa
    levitra cost
    buy levitra online australia

  • Robertmox 2017-08-15 05:05 Бичсэн: Robertmox

    topgame online casinos
    online roulette
    online gambling new york state
    roulette online
    online casinos accept prepaid visa

  • DavidNew 2017-08-14 03:46 Бичсэн: DavidNew

    new online casinos in uk
    online casinos for us players
    online casinos that accept paypal
    casino online
    what online gambling sites accept mastercard

  • ThomasSnoms 2017-08-13 05:36 Бичсэн: ThomasSnoms

    top 10 online casino canada
    online casino canada roulette
    online gambling sites poker
    best online casino for roulette
    mobile casino slots real money

  • HaroldTus 2017-08-12 20:09 Бичсэн: HaroldTus

    high roller club casino
    online casinos us players
    best british online casinos
    virtual casino com
    online casinos minimum deposit

  • StantonSeacy 2017-08-04 20:40 Бичсэн: StantonSeacy

    how to buy cialis in uk
    cialis c20 pill
    taking two cialis pills
    cialis c20 pills
    cialis sale online canada

  • JamesPah 2017-07-25 15:31 Бичсэн: JamesPah

    cialis buy online no prescription
    buy cialis online
    order cialis to canada
    buy cialis
    buy female cialis

Сэтгэгдэл үлдээх

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд tungalag.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.