Хятадууд өрөндөө Тажикистаны газар нутгийн 45 хувийг авч байж салах нь

2014-10-22 00:00 Уншсан тоо: 58595
Үнэлгээ өгөх
(10 санал)

    Хэдийгээр Хятадын засгийн газар, гадаад хэргийн яам нууцлахыг хичээж, аль болох сөрөг мэдээлэл гаргахгүйг эрмэлзэж байгаа ч Тажикистаны өрөндөө алдсан газар нутгийн талаарх зарим мэдээлэл ил болж эхэллээ. Хятад улс Тажикистанаас авах өөрийн өрийн дээр өөр зарим нэг улсын өрийг худалдан авч, Душанбег шахалтад оруулсан талаар ОХУ-ын мэдээллийн хэрэгслүүд дурьдаж байна.

   Тажикистаны засгийн газар Памирын нуруунд байрладаг Горно-Бадахшан /Уулархаг Бадахшан/-аас 1500 гаруй км нутгийг Бээжингийн мэдэлд шилжүүлжээ. Одоо өрөндөө авсан уг нутагт хятадын цэргүүд орж, уугуул иргэдийг нүүлгэн шилжүүлэх, уул уурхайн бүс чөлөөлөх үйл ажиллагааг эхлүүлээд байгаа нь хөдлөшгүй үнэн юм. Хэдийгээр Монголын нөлөө бүхий нийтлэлч эрхмүүд, зарим нэг мэдээллийн сайтууд үүнийг үгүйсгэж, хятадын мэдээллийн хэрэгслээс татсан орчуулгаас иш татаж байгаа ч энэхүү мэдээллийг ОХУ болон өрнөдийн цөөнгүй улсын албан ёсны, баримт түшсэн мэдээлэл баталж байна. Ялангуяа мэдэлд нь байсан Тажикийн уг хязгаар нутгийн үүх түүх, эрдэс баялаг, стратегийн ач холбогдлыг андахгүй оросын мэдээлэл олон нийтийн эргэлзээнд тодорхой хариу барьлаа.

  Хятад зөвхөн энэ 1500 км газраар тогтохгүй, Горно-Бадахшаны өөртөө засах бүс нутгийг өөртөө нэгтгэхээр нэлээд эртнээс, янз бүрийн түрэмгий аргаар оролдож ирсэн юм. Уг өөртөө засах бүс нь Тажикистаны нийт газар нутгийн 45 хувийг эзэлдэг ч хүн амынх нь дөнгөж 2 хувь нь оршин суудаг аж. Иймээс ч хилийн хамгаалалт бараг байхгүй, эзэнгүй нутагт хятадын иргэд олноороо орж ирэн суурьших замаар түрэмгийлэл эхэлжээ. Ялангуяа алтны нөөцтэй Мургаб тосгоны орчмыг авахаар улайран зүтгэж байсан нь нууц биш. Одоо харин Бээжингийн засгийн газрын мэдэлд Тажикийн яг энэ хэсэг өөрөө ороод ирлээ. Хятадын ил болон далд өнгөлзлөгийн гайгаар Тажикистан Горно-Бадахшаны өөртөө засах мужийг 2010, 2012 онд тус тус алдахаа дөхжээ. Бадахшаны албан бус тэргүүн, зэвсэгт бүлэглэлийн толгойлогч Толиб Аёмбеков энэ онуудад Душанбегийн засгийн газрын эсрэг босч хэд хэдэн удаагийн цуст тулаан хийж байсан юм. Үүний цаана Бээжингийн засгийн газар байсныг Тажикистаны тагнуулын газар тогтоосон. Үүнийхээ хариуд сөрөг тагнуулын албаны дарга нь гудамжинд буудуулан амиа алдсан билээ. Очир алмаз, алт болон бусад газрын баялагтай Горно-Бадахшаныг өөрийн болгох үйл ажиллагаагаа Хятадын тал дөнгөж эхэлж байгаа нь энэ. Үүндээ Тажикистаны төлж чадахгүй нь хэдийнээ ойлгомжтой болсон гадаад өрийн 50-аас илүү хувийг эзэмшиж байгаагаа ашиглах нь тодорхой боллоо. Өөрөөр хэлбэл Тажикууд олон улсын санхүүгийн байгууллагуудын анхааруулгийг үл хэрэгсэн гадаад өрийнхөө хэмжээг нэмж, эдийн засгаа зөвхөн өнөөдрөөс тооцон “савируулсан”-ныхаа горыг ийн амсч байна гэсэн үг. Тажикистаны засгийн газар нутаг тасалж өгч байгаатай холбогдуулан Хятад хилээ нээгээд байгаа юм.

   Хүн ам цөөтэй, хилийн хяналт олон жилийн хямралын дүнд үгүй болсон Горно-Бадахшанд одоо юу болж байгааг тодорхойлох эх сурвалж үнэндээ алга. Хичнээн хятад цэрэг, иргэн нэвтэрч ямар хэмжээний нутагт суурьшиж байгааг ч Душанбе мэдэж чадахгүй байна. Арга ч үгүй юм. Анх 1000 км хавтгай дөрвөлжин газар Хятадын талд эзэмшүүлнэ гэж Тажикистаны парламент баталсан ч Хятадын Засгийн газар дураараа шууд 50 хувиар нэмэгдүүлэн 1500 км хавтгай дөрвөлжин болгоход ямар ч сөрөг арга хэмжээ авч дөнгөөгүй Душанбег алдаж буй газар нутгаа хянана гэж горьдолтгүй. Тэд өдгөө хятадын засгийн газарт “эрхэлж”, “өөхөлсөн”-ийнхөө шанг хүртэж сууна.

   Хятадын шазруун түрэмгийллийн эсрэг ЗХУ унасан цагаас хойш буюу 20 гаруй жил дангаараа сөрөн зогссон Горно-Бадахшаны уугуул иргэдийн тэмцэл, асгаруулсан цус ийнхүү үнэгүйдлээ...

            С.СҮЛД

61 сэтгэгдэл

  • UDAHGYI BIDNIIG 2014-11-11 08:17 Бичсэн: UDAHGYI BIDNIIG

    ARDCHILSAN NAM LIZENTS NERTEI TSAASAAR ZARAAD DUUSTSIIM BISH UU, GAZAR NUTGIIN HEDEN HUVI NI LITSENTSTEI, HUDALDAGDSAN BILEE, TEGEED BUGD MONGOL HUN BOLON HAMTARSAN KOMPANI EZEMSHIJ BGAA NERTEI, BUGD HYATADUUDD ZARAGDAAD HASHAA HOROO BARIAD, NUUGEED IRTSIIM BISH UU, NUTGIIN MAL MAHIIG UNED ORUULAAD HUADALDAJ AVCH DUUSGAAD, MALGYI MALCHDIIG HULSLUUD, GAZRII NI CH AVAAD BOOLOO CH BOLGOOD DUUSCH BGAAM BISH UU

  • setguulchid 2014-11-10 09:31 Бичсэн: setguulchid

    yanz buriin sedev-r yarij bga bol eh survalj a todorhoi bolgoj bai
    unen hudal ni medegdehgui ooroo sanaanaasaa zohitson baiga yumshig l haragdana sht e

  • Carnival 2014-11-10 07:44 Бичсэн: Carnival

    Hyatduud mongoliig ezleh tuluvluguuguu ali deer uyed ardchilsan huvisgal garah uyed l ehelsen bh oo. Ta nar bodood uz l dee odoo zasgiin tolgoid bgaa humuus ter dundaa arhchilsan namiinhan hyatadiin gesen buhiil zuiliig demjeed bgaa biz dee. Ene shaglaanaas garah gants arga bol uilverleliin salbariig hugjuuleh.

  • bold 2014-11-09 22:16 Бичсэн: bold

    Eedee ene deedvvl yuch hiij magadgvi shvv udahgvi araas n orchohgvil bol hijaagaas ih 80dr mung awj bgaa yum chin udahgvi tulj diilehgvi gai bolohwiidee

  • bold 2014-11-09 22:16 Бичсэн: bold

    Eedee ene deedvvl yuch hiij magadgvi shvv udahgvi araas n orchohgvil bol hijaagaas ih 80dr mung awj bgaa yum chin udahgvi tulj diilehgvi gai bolohwiidee

  • монгол 2014-11-07 07:58 Бичсэн: монгол

    тажикстанд хэрэглэсэн аргаа манайд хэрэглэвэл яана

  • mongol 2014-11-05 06:32 Бичсэн: mongol

    tegeed hyatad laliinhaniig dunguhuu ugui l bh da horvoo ertuntsiin hamgiin hertsgii ni lal shuu de

  • mongol 2014-11-05 06:28 Бичсэн: mongol

    jin pin chamaig alna ok

  • mongol 2014-11-05 06:27 Бичсэн: mongol

    manai gazaraas avna gevel bi chamaig shuud alna si jin pin guia guitsee

  • Талын хөх чоно 2014-10-27 02:04 Бичсэн: Талын хөх чоно

    Ээдээ миний МОНГОЛ-ын заяа их шүү та минь. Бидний буурал өвөг Шар сахалтай өвгөн зүгээрч нэг энэ газрын цөөхөн монголчууддаа үлдээсэн юм биш тал нутгийн уугуул иргэд бид өөрсдийгөө тийм заяа муутайд юунд бодоов. Уруугаа бодсон хэн бүхнийг МӨНХ ХӨХ ТЭНГЭР гэсгээг.

Сэтгэгдэл үлдээх

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд tungalag.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.