“Хөх толботон танаа” Ойрадын Данжила баатар...

2014-12-02 00:00 Уншсан тоо: 3844
Үнэлгээ өгөх
(0 санал)

    Данжила...  Энэ нэр саяхныг хүртэл улс үндэснээсээ урвагчийнх байлаа. Нэгдсэн Монгол улсын төлөө тэмцэгч, Манжийн их гүрний цагийг эзэлсэн айдас- Ойрадын Галданбошигт хааны итгэлт хүмүүн тэрбээр хожим харьд дагаар орсноос ийн муушаагдах болсон юм. Гэвч... Түүний хүү болон гэр бүл Энх-Амгалан хаанд барьцаалагдсан, мөн Галданбошигтод эхнээсээ эцсээ хүртэл чин үнэнчээр зүтгэсний учир төр эргүүлэн хан суусан Цэвээнравданд үл өршөөгдөхөөр занагдсан гэдгийг нь сөхөж тавилгүй даанч уджээ.

    Бошигт хаан бие барсны дараа түүний амин хайртай охин Зунчихай болон гал голомтыг нь Зүүнгарын нутаг руу дөхүүлсэн ачтан бол чухамхүү тэр билээ. 1697 оны зун Данжила Галданбошигт хааныхаа гэрээсийг биелүүлэхээр түүний чандар, охиныг нь аван 300 итгэлт дайчнаа удирдан далай ламыг зорин аянд гарсан байдаг. Даанч тэд хүссэн газартаа хүрч чадсангүй. Цэвээнравдангийн цэрэг тэднийг отон дайрч, Бошигт хааны охин болон түүнд эцсийн мөч хүртэл үнэнч үлдсэн түшмэдүүд, албад иргэдийг нь олзлон авчээ. Данжила арай ядан амь мултарч Хами руу зугтан гарсан байна. Тэндээсээ Манжийн холбоотон лалын шашинт ноёдын тусламжтайгаар Бээжин хотноо хүрчээ. Манжийн эзэн хаан Энх-Амгалан түүнийг ихэд найршаан хүлээн авч, “Санждацан” цол шагнаж, Цахарын хошуунд нутаг эрхшээн суулгасан байдаг. Кан-Си хаан Данжилаг ийн “таалах” болсон нь түүний холын бодолтой холбоотой байлаа. Халхыг эзэгнэсэн чин гүрний дараагийн зорилго нь мэдээж эн тэнцүүрхэн мөчөөрхөж буй Монголын сүүлчийн тусгаар голомт-Зүүнгарыг дарж авах явдал байв. Тиймээс л Зүүнгарын ханы өшөөтнийг тэтгэж, алсын хүслээ гүйцээхийг зорьсон нь энэ.

   Гэвч Данжила тэдний санасныг гүйцээж, Амарсанаа лугаа ахан дүүс-ойрад түмнийхээ эсрэг хөдлөөгүй юм. Тэрээр Манжийн эзэн хааны зараал ирэх бүрийд элдвээр аргацаасаар, өөрийн эзэн Галданбошигтынхоо асаасан Зүүнгарын төрийн голомтод үнэнч байсаар бие барсан билээ...  1690 оны хавар Ойрадын цэрэг манжийн цэрэгтэй хийсэн анхны томоохон тулалдаан болох Улз голын тулаан, мөн оны зун Улаанбуданчид болсон Ойрад манжийн хүч тэнцвэргүй тулалдаанд Данжила цэргээ оройлон оролцож, эр биеийн баатар зориг, эрдэм чадлаа шавхан харуулсан байдаг. Галданбошигтын хувь заяаг шийдсэн Тэрэлжийн Зуун модны тулалдаанд тэрбээр оролцоогүй юм.

   Зарим эх сурвалжид тэмдэглэснээр Данжила өөрийн шилмэл эрсээс бүрдсэн мянгатаа авч, манжийн цэргийн араас цохилт өгөх, хүнсний нөөцийг булаах буюу устгах үүрэг хүлээн Хэрлэнгээс салж мордсон байдаг. Харамсалтай нь энэ зорилтоо биелүүлж амжаагүй байхад нь ойрадын гол хүч Зуун модонд Манжийн баруун замын цэрэгтэй халз таарч тулалдан бут цохиулжээ. Кан-Си буюу Энх-Амгалан хаан Галданбошигтыг дарахаар өөрийн биеэр дайлахдаа манж, халх, өвөр Монголчуудаас бүрдсэн 100 мянган цэргийг хөдөлгөсөн нь өдгөө түүхийн олон сурвалжаар батлагддаг. Харин Галданбошигт 30 мянга хүрэхтэй үгүйтэй цэргээр Монгол газар шороогоо харамлан тулсан билээ. Гэхдээ түүний дайчид дотор Данжила лугаа Монгол эрс олон байсан учраас тэрбээр харь манжаас халирч шантраагүйг түүх гэрчилнэ...

           Л.Срона. 2014.12.01

10 сэтгэгдэл

  • JohnnyFep 2017-08-23 17:37 Бичсэн: JohnnyFep

    buy levitra bayer
    buy levitra online
    buy levitra south africa
    buy levitra online
    levitra buy canada

  • levitra cost 2017-08-21 16:46 Бичсэн: levitra cost

    cheap levitra generic
    buy levitra
    where to buy levitra online
    buy levitra online
    buy levitra bayer

  • GeorgeWathy 2017-08-19 11:22 Бичсэн: GeorgeWathy

    cheap genuine levitra
    levitra price
    buy levitra overnight
    levitra online
    buy levitra online prescription

  • Robertmox 2017-08-15 04:08 Бичсэн: Robertmox

    live black jack online
    roulette online
    play bingo online for money canada
    online roulette
    live online casino baccarat

  • DavidNew 2017-08-14 02:44 Бичсэн: DavidNew

    buy keno online
    online casino real money
    online gambling casino for money
    real money online casino games
    online casino canada for mac

  • ThomasSnoms 2017-08-13 04:36 Бичсэн: ThomasSnoms

    best online casinos in nj
    us online casino with european roulette
    live online casino australia
    usa online roulette
    online gambling sites for usa

  • ThomasSnoms 2017-08-13 00:07 Бичсэн: ThomasSnoms

    usa online casinos illegal
    online roulette real money ipad
    play casino games online no download
    roulette software download
    new york online casinos

  • HaroldTus 2017-08-12 14:31 Бичсэн: HaroldTus

    online gambling
    casino sites
    online keno simulator
    online casino u s a friendly
    gambling site game

  • Martinmog 2017-08-12 06:26 Бичсэн: Martinmog

    where do you buy viagra
    viagra coupons 2017
    buying viagra in the us
    viagra cost
    is it legal to buy viagra in uk

  • Douglasmus 2017-08-07 22:06 Бичсэн: Douglasmus

    online lender
    payday loans for people with no credit
    payday loans houma la
    payday loans no credit check
    payday advance lenders

Сэтгэгдэл үлдээх

АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд tungalag.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. Та сэтгэгдэл бичихдээ бусдын эрх ашгийг хүндэтгэн үзнэ үү.